Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαρακοστιανά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Σαρακοστιανά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα, 14 Μαρτίου 2016

Εσείς ξέρετε τι είναι τα κούλουμα;


Μια χαρακτηριστική λέξη που χρησιμοποιούμε για την Καθαρά Δευτέρα είναι τα Κούλουμα, τα οποία σηματοδοτούν το τέλος της αποκριάς και αναφέρονται στο παραδοσιακό λαϊκό πανηγύρι που στήνεται κάθε χρόνο τέτοια μέρα.
Πήρε την ονομασία της από τους Χριστιανούς, γιατί με την έναρξη της νηστείας «καθαρίζονταν» πνευματικά και σωματικά. Η νηστεία διαρκεί για 40 μέρες, όσες ήταν και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.
Η Καθαρά Δευτέρα εορτάζεται 48 ημέρες πριν την Κυριακή της Ανάστασης του Χριστού, το χριστιανικό Πάσχα.
Τι σημαίνει η λέξη “κούλουμα”
Για την προέλευση της λέξης “κούλουμα” αλλά και την καθιέρωση της συγκεκριμένης γιορτής, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις.
Μία από τις λανθασμένες ερμηνείες που ακούγονται, είναι εκείνη που λέει ότι τα “κούλουμα” προέρχονται από την λατινική λέξη “CULUMUS”, κάτι που δεν μπορεί να ισχύει αφού… δεν υπάρχει τέτοια λέξη στα λατινικά.
Η παραπάνω παρανόηση οφείλεται στην εκδοχή που θέλει τα “κούλουμα” να αποτελούν αναγραμματισμό του λατινικού “CUMULUS” που σημαίνει “σωρός, αφθονία”, αλλά και “τελείωμα”. Το πιθανότερο λοιπόν, είναι το cumulus να έγινε “κούμουλα” και στη συνέχεια “κούλουμα”, με την ένοια ότι την ημέρα καταναλώνουν όλοι αφθονία νηστίσιμων τροφών και παράλληλα σηματοδοτεί το τελείωμα της Αποκριάς.
Τα τελευταία χρόνια αναφέρεται επίσης ότι η λέξη “κούλουμα”, προέρχεται από την αλβανική λέξη KULM ή KOLUM που -υποτίθεται- σημαίνουν “καθαρός” και συνδιάζονται με την Καθαρά Δευτέρα. Στην αλβανική γλώσσα όμως από τις παραπάνω λέξεις υπάρχει μόνο το kulm και σημαίνει “κορυφή”, οπότε δεν γνωρίζουμε πού στηρίζεται αυτή η θεωρία και πόσο βάσιμη μπορεί να είναι.
Σύμφωνα με την δεύτερη πιθανή εκδοχή τώρα, η λέξη “κούλουμα”, προέκυψε από την λατινική λέξη “COLUMNA”, που σημαίνει “κολώνα”. Αν και δεν υπάρχουν στοιχεία για αρχαία προέλευση της γιορτής, η παράδοση λέει ότι οι Αθηναίοι πριν από τον Α Παγκόσμιο Πόλεμο, γιόρταζαν την Καθαρά Δευτέρα στις πλαγιές του λόφου του Φιλοπάππου όπου έτρωγαν και έπιναν καθισμένοι στους βράχους, μέχρι τη δύση του ηλίου. Αμέσως μετά, οι Ρουμελιώτες γαλατάδες που ζούσαν στην Αθήνα έστηναν χορό -κυρίως τσάμικο- στους στύλους του Ολυμπίου Διός, στις “κουλώνες”, όπως έλεγαν με την ιδιαίτερη ντοπιολαλιά τους.
Τα κούλουμα, είναι γνωστά και με ορισμένες παραλλαγές της λέξης όπως κουμουλάθες, κούλουμπα, κούμουλες.
πηγή:http://www.lay-out.gr/

Δευτέρα, 23 Φεβρουαρίου 2015

Ταραμοσαλάτα


 Η ταραμοσαλάτα είναι  ένα υπέροχο ορεκτικό  με κρεμώδη υφή που καταναλώνεται κυρίως στην Ελλάδα και στην Τουρκία. Βασικό του συστατικό είναι ο ταραμάς, δηλαδή αβγά ψαριού (κυπρίνου ή άλλων). Ο ταραμάς αναμειγνύεται με ελαιόλαδο, ξερό ψωμί, πατάτα, κρεμμύδι ,λεμόνι και ανακατεύεται καλά μέχρι να γίνει κρέμα. Η γεύση της ταραμοσαλάτας είναι λόγω του ταραμά ιδιαίτερη. Ανάλογα με το χρώμα του ταραμά είναι και το χρώμα της ταραμοσαλάτας, ανοιχτό μπεζ ή ροζ. Στην Ελλάδα η ταραμοσαλάτα συνηθίζεται να καταναλώνεται σε περιόδους νηστείας κυρίως την Καθαρά Δευτέρα την πρώτη μέρα της σαρακοστής.



Yλικά

200 γραμ ταραμά άσπρο η κόκκινο
200 γραμ ψωμί μπαγιάτικο (χωρίς την κόρα)
1 μικρό κρεμμύδι λιωμένο
1,5 φλιτζάνι ελαιόλαδο
½ φλιτζάνι χυμό λεμονιού

Eκτέλεση

Μουσκεύετε  το ψωμί και το στύβετε πάρα   πολύ καλά. Το ζυμώνετε με τον ταραμά. Λιώνετε το κρεμμύδι στο μπλέντερ και τα  χτυπάτε όλα μαζί. Συνεχίζοντας το χτύπημα ρίχνετε λίγο-λίγο το ελαιόλαδο και το χυμό λεμονιού. Το μυστικό για να γίνει πεντανόστιμη και αφράτη η ταραμοσαλάτα είναι το πολύ καλό χτύπημα. Γαρνίρετε με μπρικ, χαβιάρι, άνηθο, και μαύρες ελιές.

Αλίντα Κανάκη

Τα κείμενα είναι πνευματική ιδιοκτησία της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ [ΑΡ. ΣΉΜΑΤΟΣ200160] Απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδεια της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ



Παρασκευή, 20 Φεβρουαρίου 2015

Λαγάνα: Εσείς ξέρετε την ιστορία της;


Όλοι απολαμβάνουμε ένα κομμάτι ζεστής λαγάνας στο νηστίσιμο τραπέζι της Καθαράς  Δευτέρας, όμως πόσοι γνωρίζουν την ιστορία πίσω από το έθιμο αυτό;
Και όμως… Η καθιέρωση του εθίμου χάνεται στα βάθη των αιώνων!
Η λαγάνα  είναι άζυμος άρτος ,δηλ. παρασκευάζεται χωρίς προζύμι. Τέτοιος άρτος πρόχειρος εχρησιμοποιήθη από τους  Ισραηλίτες κατά τη νύχτα της Εξόδου τους από την Αίγυπτο υπό την αρχηγία του Μωυσή. Έκτοτε επιβαλλόταν από το Μωσαικό  Νόμο για όλες τις ημέρες της εορτής του Πάσχα, μέχρι που ο Χριστός στο τελευταίο του Πάσχα ευλόγησε τον ένζυμο άρτο.
Η ιστορία της λαγάνας διατρέχει όλη τη διατροφική παράδοση από την αρχαιότητα  μέχρι σήμερα.Ο Αριστοφάνης στις “Εκκλησιάζουσες” λέει  “Λαγάνα πέττεται” δηλ .”Λαγάνες γίνονται”. Ο δε Οράτιος στα κείμενά του αναφέρει τη λαγάνα ως “Το γλύκισμα των φτωχών”. Το έθιμο της λαγάνας παρέμεινε αναλλοίωτο ανά τους αιώνες και συνηθίζεται να παρασκευάζεται με μεράκι από τον αρτοποιό της γειτονιάς, τραγανή λαχταριστή και σουσαμένια και καταναλώνεται κατά την Καθαρά Δευτέρα, την Πρωτονήστιμη Δευτέρα της Σαρακοστής. Η ονομασία της “Καθαρά” προήλθε από τη συνήθεια που είχαν οι νοικοκυρές το πρωί της ημέρας αυτής, να πλένουν με ζεστό νερό και στάχτη όλα τα μαγειρικά σκεύη, ως “ημέρα κάθαρσης”. Στη συνέχεια τα κρεμούσαν στη θέση τους όπου και παρέμεναν μέχρι τη λήξη της νηστείας. Επίσης κατά την ημέρα αυτή εξέρχονταν όλοι οικογενειακώς στην ύπαιθρο και έστρωναν κάτω στη γη και έτρωγαν νηστίσιμα φαγητά όπως χαλβά, ελιές, ταραμά και λαγάνα.
Από την Καθαρά Δευτέρα προετοιμάζεται ο άνθρωπος μετά τις εορτές και την καλοφαγία των Απόκρεων, να καθαρίσει την ψυχή και το σώμα του για να φτάσει στο τέρμα δηλαδή στο Πάσχα και να αναστηθεί ξανά με την Ανάσταση του Κυρίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η λαγάνα που έχει το σχή­μα της “κυρα-Σαρακοστής”,που παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι  όλο νηστεία.Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ.Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προιόν άξιο σεβασμού και με πραγματική πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές.
Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.

Κυριακή, 2 Μαρτίου 2014

Πολίτικος χειροποίητος χαλβάς με ταχίνι

Χαλβάς με ταχίνι είναι ένα παραδοσιακό πολίτικο επιδόρπιο





Υλικά
1 κιλό  καλό ταχίνι

700 γραμμάρια ζάχαρη
100 ml νερό

Για τη γέμιση

φιστίκια Αιγίνης αποφλοιωμένα, φουντούκια, αμύγδαλα, σταφίδες κ.λ.π
1 κουταλιά του γλυκού βανίλια σκόνη
2 κουταλιές του γλυκού κακάο
1 ολόκληρη σοκολάτα  λιωμένη



Εκτέλεση

Σε μία κατσαρόλα, βράζουμε την ζάχαρη με το νερό μέχρι να γίνει καραμέλα, σε βαθύ ανοξείδωτο μπολ ρίχνουμε το ταχίνι και από πάνω την την καραμέλα,με γάντι (απαραίτητο για να αποφύγουμε εγκαύματα  από την υψηλή  θερμοκρασία της καραμέλας), προσθέτουμε τη βανίλια ανακατεύουμε ζυμώνουμε το ταχίνι με την καραμέλα έως ότου τα υλικά να ενωθούν σε στερεή μορφή. Τέλος προσθέτουμε τα υλικά της αρεσκείας μας (τα φιστίκια , αμύγδαλα, σταφίδες ,το κακάο και τη σοκολάτα ) για την γεύση και αναδεύουμε λίγο ακόμη.
Βάζουμε τον χαλβά σε  παραλληλόγραμμο καλούπι. Τον αφήνουμε αρκετές ώρες να κρυώσει και σερβίρουμε.
Απολαύστε τον !!!! είναι πεντανόστιμος και πολύ θρεπτικός ,περιέχει πρωτεΐνες,ασβέστιο, σίδηρο, άλλα μέταλλα και βιταμίνες ,παράγωγα της βιταμίνης Β βοηθά στη μείωσης χοληστερόλης του αίματος .


Καλή όρεξη!!!!
Αλίντα Κανάκη
Τα κείμενα είναι πνευματική ιδιοκτησία της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ [ΑΡ. ΣΉΜΑΤΟΣ200160] Απαγορεύεται η αναδημοσίευσή τους και γενικά η αναπαραγωγή του παρόντος έργου, με οποιονδήποτε τρόπο, τμηματικά ή περιληπτικά, στο πρωτότυπο ή σε μετάφραση ή άλλη διασκευή, χωρίς γραπτή άδεια της ΑΛIΝΤΑ ΚΑΝAΚΗ